Shanghai, van vissersdorp tot metropool



Shanghai is ooit eens begonnen als een klein dorpje dat zich vooral bezighield met de visserij en de nijverheden met textiel, maar al snel bleek dat dit dorp veel groter zou gaan worden. In 1842 werd een handelsverdrag gesloten met Engeland, waarna het snel zou gaan met de groei. De haven werd gebruikt om wereldwijd een netwerk op te zetten, waarbij steeds meer goederen overgeslagen werden in Shanghai. Het zou tot de jaren ’90 duren voordat er echt grote stappen gezet zouden worden. De economische hervormingen maakten de commercialisering van de stad mogelijk, waarna veel bedrijven zich direct permanent zouden vestigen. In de tussentijd is Shanghai één van de grootste metropolen ter wereld geworden en heeft het ook nog eens de grootste haven ter wereld.

De functie van Shanghai

China heeft lange tijd moeite gehad met het bijbenen van de ontwikkelingen op internationaal vlak. Dat heeft veel te maken met de lange periode van communistische leiders, die de economische groei op een tweede plek hebben gezet, of die maatregelen troffen die averechts gewerkt hebben voor de groei van de economie. Shanghai is tegenwoordig de aantrekker van de economie in China. Het is de meest ontwikkelde stad, heeft de sterkst stijgende economie en deze neemt jaarlijks nog altijd met 11 procent toe. Dat is een flinke groei die goed te verklaren is. Het niveau van de arbeid ligt namelijk hoger in Shanghai dan elders, waardoor er meer vraag is naar geschoold personeel.

Shanghai is tegenwoordig een leidinggevende stad op het gebied van mode. De export vanuit deze stad wordt overigens tegenwoordig sterk afgewisseld met de export van diensten. Op die manier kan de economie van de stad een bredere basis krijgen, zonder daarvoor altijd goederen aanwezig te hebben.

De voorbeeldfunctie van Shanghai

Shanghai is één van de experimenten geweest van de Chinese overheid. Wat zou er gebeuren wanneer een stad meer ruimte zou krijgen en zichzelf zou kunnen ontwikkelen naar het Westerse model? Shanghai is tegenwoordig een sterk voorbeeld van de Aziatische tijgers, de steden met een sterke economie die elk jaar weer blijven groeien. De Speciaal Economische Zones zijn ingericht naar dit model en deze aanpak heeft ervoor gezorgd dat de economie zich weer op een gezond niveau heeft weten te plaatsen ten opzichte van de landen om deze zones heen.

Bestuurlijke functies

Om een metropool te kunnen worden, moet er een strak bestuur aanwezig zijn. De functies moeten goed verdeeld worden, zodat alle groei geregeld en geremd kan worden. Bij steden als Jakarta is dat niet gebeurd, waardoor het een gevaarlijke stad geworden is die niet verder meer zal kunnen groeien. Kijk je naar een stad als Shanghai of New York, dan valt op dat het allemaal strak aangelegd is, dat er nagedacht is over de oplossingen en dat de meeste mensen gewoon goed kunnen wonen en werken. Dat heeft een groot voordeel. De mensen zijn daar productiever en de stad zal op termijn gewoon verder kunnen groeien, omdat het niet constant aan de slag hoeft te gaan met de problemen die ontstaan zijn door de groei.

Wordt aan deze voorwaarden voldaan, dan kan een stad uitgroeien tot een metropool, zeker wanneer er genoeg mensen aangetrokken kunnen worden binnen een korte termijn.